Moet je met je relatie stoppen na vreemdgaan? Is een scheiding onvermijdelijk? Of kan een relatie overspel overleven? Mijn ervaring is dat de relatie verbreken vaak niet nodig is en je er zelfs samen sterker uit kunt komen. Er zijn natuurlijk wel uitzonderingen. Die bespreek ik hier ook.

De romantische liefde – trouwen vanuit liefde in plaats van economische belangen –  bestaat pas sinds het midden van de 18de eeuw. Het romantische liefdesbeeld staat voor de levenslange liefdesrelatie vol passie en tederheid. Dit romantische ideaal krijgen we onbewust mee als kind. Het leidt tot hoge verwachtingen. Laatst vertelde een klant mij dat zijn vrouw had gevraagd: “Wanneer heb jij mij eigenlijk als prinses behandeld?” Hij was erover gaan nadenken, zonder vraagtekens te plaatsen bij deze verwachting. Een andere klant, die verliefd was geworden op een collega, zei: “Ik ben niet meer verliefd op mijn vrouw.” Het zijn tastbare voorbeelden van de verwachtingen die we hebben van langdurige relaties.

Overspel komt veel voor

Niet dat je geen behoefte aan romantiek mag hebben. Maar te hoge verwachtingen zijn voor niemand helpend. Er is in relaties vaak sprake van onenigheid, afstand, teleurstelling, dagelijkse sleur en voorspelbaarheid. En ontrouw. En dan krijgen we het idee dat dit niet klopt, zo zou het niet moeten zijn. Maar het gaat er niet zozeer om hoe relaties horen te zijn, maar om hoe relaties in werkelijkheid zijn en hoe je daarmee omgaat. Een genuanceerd beeld van de liefde helpt daarbij. Een beeld waarbij problemen er ook bij horen. Waarbij het normaal is dat relaties soms moeilijk zijn en energie kosten. Waarbij ook een relatiecrisis kan gebeuren.

Vreemdgaan komt veel voor

Het is het afwijken van het romantische ideaal wat een relatiecrisis en overspel extra pijnlijk maakt. Het gevoel dat jij, je partner en je relatie niet goed zijn. Als je een realistisch beeld hebt van relaties, is vreemdgaan nog steeds een heel nare en heftige ervaring. En het betekent ook niet dat je het moet accepteren of je je erbij neer moet leggen. Maar het helpt wel om je te realiseren dat het veel voorkomt. Het komt zelfs steeds meer voor, omdat vrouwen zelfstandiger zijn (en dus meer risico kunnen nemen), de lat in de Westerse wereld hoog ligt (waardoor mensen behoefte hebben aan ‘ontsnappen’) en we meer hedonistisch zijn dan ooit (op genot gericht). Je kunt na vreemdgaan met je relatie stoppen, maar je kunt ook je beeld van relaties bijstellen en onderzoeken of je relatie de crisis te boven kan komen.

Waarom niet stoppen met je relatie na vreemdgaan?

Als je er vanuit gaat dat je relatie niet altijd goed kan zijn en soms zelfs ronduit moeilijk, sta je meer open voor een poging om je relatie na overspel te redden. Je kunt dan een relatiecrisis en overspel zien voor wat het is: iets moeilijks, waarmee je kunt proberen goed om te gaan. Dat heeft een aantal voordelen. Je krijgt geen spijt van te snelle beslissingen, je leert over jezelf, de ander, relaties in het algemeen en je ontwikkelt nieuwe vaardigheden zoals goede communicatie over emoties en behoeften. Ook kan het vechtscheidingen voorkomen.

Wil je hulp bij dit proces, samen of alleen? Ik coach mensen met problemen door vreemdgaan en geef relatietherapie aan stellen met problemen door vreemdgaan

Wat betekent het vreemdgaan?

Mensen die vreemdgaan vallen niet samen met hun overspel. Ze zijn vaak jaren lang trouw geweest. Het overspel is niet goed, maar dat betekent niet dat zij als persoon ook niet goed zijn. Misschien kun of wil je dat niet zien omdat je nog woedend bent. Maar probeer het toch, het helpt. Dan kan je beter praten over de betekenis van het vreemdgaan. Wat zocht de ander? Waarom? Welk stuk van jij of je partner je bij dat vreemdgaan? Hoe voelde je je erbij? In welke context vond het overspel plaats (denk bijvoorbeeld aan een sterfgeval of werkloosheid)? Welke belangrijke behoeften en waarden legt het bloot? Wat zegt ? Daarbij is het belangrijk dat je allebei verantwoordelijkheid neemt voor je eigen aandeel in de relatie (niet het overspel): wat deed ik of liet ik? Denken in termen van dader en slachtoffer helpt niet.

De impact van vreemdgaan is groot

Natuurlijk spelen er veel emoties en die zijn ook belangrijk. Want de impact van vreemdgaan is groot. Het voelt onveilig, maakt bang, woedend en verdrietig, onzeker. Ook is er vaak schaamte en twijfel. Het is onmisbaar dat de overspelige partner dit ziet, erkent, meevoelt en zijn verantwoordelijkheid neemt door te luisteren en te proberen te geven wat de ander nodig heeft. Hoe de relatie ook was, het overspel blijft altijd de verantwoordelijkheid van de ontrouwe partner. Als die niet erkent en wil zien hoeveel pijn hij de ander heeft gedaan, is het kansloos. Het is belangrijk te willen weten wat het grootste pijnpunt is van de bedrogen partner. Vaak is dat meer het bedrog of de emotionele intimiteit met de ander dan de seks. Ook is het belangrijk te onderzoeken wat de bedrogen partner minimaal nodig heeft om verder te gaan.

Wel stoppen met je relatie na vreemdgaan

Soms is vreemdgaan een teken dat een relatie emotioneel gezien al voorbij was, of zelfs een manier om de relatie te verbreken. En soms voel je heel sterk: hiermee kan ik niet leven. Bijvoorbeeld omdat het te ernstig is, jij te kwetsbaar bent, het de zoveelste keer of zoveelste ontrouwe partner is, of je beeld van je partner onherstelbaar is beschadigd. Toch kan het ook dan helpen om er betekenis aan te geven, zodat je het kunt plaatsen. Misschien nu nog niet, maar dat kan later ook nog.  

Je relatie verbeteren in plaats van stoppen na overspel

Ontrouw markeert het einde van de relatie zoals die was. En vaak ook het einde aan een droombeeld van relaties, het einde aan je idee dat je je partner volledig kende. Maar er kan ruimte komen voor een nieuwe, betere relatie. Als je daarvoor gemotiveerd bent en de vaardigheden die daarvoor nodig zijn ontwikkelt. Dat is eng en je moet bereid zijn het emotionele risico te nemen om je stukje bij beetje weer kwetsbaar op te stellen, anders heeft het geen zin. Maar als dat lukt, en als er echte gesprekken zijn, kan dat leiden tot een relatie waarin je eerlijk bent tegen je partner en jezelf over wie je bent, wat je voelt en wat je behoeften zijn. Waarin de ander de ander mag zijn, je je goed genoeg voelt en imperfecties geaccepteerd worden. En waarin je weet dat je samen een crisis aankunt.